Terwijl de encycliek van Johannes Paulus II en  Apostolische Exhortatie van zijn opvolger theologische beschouwingen zijn die de beleving willen sturen, vertegenwoordigt Redemptionis sacramentum een ander genre. Het is afkomstig van een van de Romeinse dikasteriën (met goedkeuring van de paus) en regelt in detail ‘wat nageleefd en vermeden dient te worden met betrekking tot de allerheiligste eucharistie’ (ondertitel, woorden die het Concilie van Trente al had gebezigd). 

De taal is eerder juridisch regelend en streng dan evocatief en inspirerend. Het document heeft de bedoeling voor alles de liturgie van de eucharistie tegen misbruiken te beschermen en degenen die voor de uitvoering ervan verantwoordelijk zijn te disciplineren, eventueel met de hulp van verklikkers. Er staat veel behartigenswaardigs in wat hier en daar tot correcties in de praktijk zou kunnen leiden. Maar de goede bedoeling kan makkelijk legalisme en rubricisme tot ongewenst gevolg hebben.